Vrouwen stellen een fysieke imperfectie vast en denken dat ze hun ontevredenheidsgevoel kunnen wegwerken door de (imperfectie) te laten verdwijnen.

Als ze dit laten veranderen zijn ze soms met dat onderdeel van hun lichaam tevreden maar vaak wordt er ook niet aan de verwachtingen voldaan waardoor er geen bevredigend resultaat verkregen wordt. Op een gegeven moment zien ze toch weer wat anders wat niet perfect is. Zo blijft het maar doorgaan. Wanneer men zich bevindt in deze vicieuze cirkel kan men spreken van een verslaving.

Dit komt doordat het ontevredenheidsgevoel eigenlijk voortkomt uit een gebrek aan aandacht,liefde,koestering, erkenning en waardering in het verleden en/of het heden. Officieel zijn de gedragsmatige verslavingen nog geen verslavingen. Zij staan in de DSM4 (psychiatrisch handboek) niet gediagnosticeerd als verslaving. We verwachten dat dit in de toekomst wel zal gebeuren.

• De tweede groep heeft een gering gevoel van eigenwaarde en denkt dat een cosmetische ingreep haar meer zelfvertrouwen zal geven en gelukkiger en meer tevreden zal maken. Geluk is een interne gewaarwording dat niet alleen door een externe ingreep verwezenlijkt kan worden. Wel kan men na een ingreep meer tevreden zijn over het uiterlijk. Met als gevolg meer zelfvertrouwen en geluk. Hiervan is jammer genoeg alleen sprake bij de eerste groep vrouwen. Bij deze tweede groep vrouwen is dit niet het geval.

Hen ontbreekt eigenwaarde van binnenuit. Na verloop van tijd ervaren zij weer een gevoel van ontevredenheid en/of leegte. Er wordt dan weer gezocht naar een andere mogelijkheid om zich beter te voelen of te vervullen. Deze leegte is typerend voor de verslaafde. Zo geraken zij in de vicieuze cirkel van verslaving waardoor ze steeds meer verwijderen van hun authentieke zelf en daadwerkelijke doel: tevredenheid en geluk. Naar ons inziens is dit alleen te bereiken door integratie van de buiten en de binnenkant .Balans tussen lichaam en geest. Vrouwen zijn zich vaak niet bewust van het feit dat zij weinig eigenwaarde bezitten. Zij maken de keus een ingreep te verrichten en zullen dit met man en macht doorzetten.

Een gebrek aan eigenwaarde herken je aan de gedragingen van een persoon en de situaties waarin zij terechtkomen. Bijvoorbeeld:
• destructieve relaties
• altijd maar twijfelen of je iets goed doet, of er wel goed uit ziet
• altijd de mening van een ander vragen
• nooit tevreden zijn altijd vinden dat het beter kan (perfectionisme)

• De derde groep is totaal de controle verloren en heeft geen realistisch beeld van zichzelf en lijdt aan de zogeheten stoornis (BDD) Body Dismorphic Disorder. (ingebeelde lelijkheid) Zij hebben een andere behandeling nodig namelijk medicatie en psychotherapie en/of counselling.

Ook bij cosmetische verslaving speelt ontkenning een grote rol. Ontkenning voortkomend uit onwetendheid en ter bescherming van de realiteit. De realiteit dat men inderdaad misschien een laag zelfbeeld heeft en dat men dus geconfronteerd wordt met de noodzaak aan de slag te gaan met de binnenkant.

Vrouwen en mannen die kampen met deze problematiek hebben de illusie dat door hun lichaam eleganter te maken door middel van een cosmetische/heelkundige ingreep, mogelijkheden verkregen worden voor geluk:een baan, succes, liefde, sex, jonger zullen worden etcetera. Eén van de oorzaken van deze illusie is de media die ons een schoonheidsdictatuur opleggen. In al deze berichten zit de boodschap dat schoonheid en jeugdigheid gekoppeld zijn aan competitiviteit, succes, liefde, seks en dus tevredenheid en geluk.

Wat verbindt mensen met een drank/drugsverslaving, seksverslaving, eetstoornis, cosmetische verslaving en Body Dismorphic Disorder? Een groot gebrek aan geloof in hun eigen mogelijkheden. Ze twijfelen voortdurend of ze wel goed genoeg zijn. “Kan ik dat wel” “ben ik goed genoeg zoals ik ben” zijn vragen die bewust of onbewust spelen. Daarnaast hebben de meeste verslaafden een tekort aan emotioneel bewustzijn. Hierdoor weten ze niet wat ze daadwerkelijk voelen en hoe ze aan deze behoeften kunnen voldoen. Vaak zijn de onderliggende behoeften liefde, aandacht,koestering, erkenning en waardering.

Enerzijds ligt de oorzaak bij onze cultuur en de maatschappij die we hebben gecreëerd en waar we nu de gevolgen van dragen. Ze leggen veel te veel nadruk op uiterlijke waarden. Anderzijds ligt de oorzaak in ons verleden, in onze jeugd waarin er niet aan onze emotionele behoeften werd voldaan. Hierdoor is er geen fundament gelegd voor een gezond gevoel van eigenwaarde van binnenuit.

Elk geval moet nauwkeurig worden geanalyseerd en voor elke persoon moet een passende oplossing worden gezocht. Die bestaat soms uit een cosmetische ingreep, soms uit counselling, soms uit medicatie en soms uit een combinatie hiervan. In veel klinieken wordt niets gedaan met de emotionele toestand waarin sommige vrouwen verkeren.

Ze worden vaak aangemoedigd om iets aan hun gezicht/lichaam te laten doen, zonder dat er gekeken wordt naar de onderliggende emotionele problemen.

Het cosmetische verslavingsfenomeen is te nieuw om uitgebreid over te documenteren. Deskundigen zijn het erover eens dat er veel mensen zijn die hier aan lijden en zichzelf niet kunnen helpen. Net als de alcoholist voor wie één drankje niet genoeg is is het voor de cosmetisch verslaafde zeer moeilijk de cirkel te doorbreken wanneer men éénmaal is begonnen.

Zie ook : eetstoornissen en codependentie